De vrijgekomen energie zou gelijk staan aan ongeveer zes miljoen ton TNT, zo’n 400 keer de bom van Hiroshima
De internationale wetenschappelijke gemeenschap bereidt zich voor op de mogelijkheid van een van de belangrijkste astronomische gebeurtenissen van de afgelopen decennia. Nieuwe analyses geven aan dat de asteroïde 2024 YR4 een zeer grote kans heeft om in december 2032 op de maan in te slaan, terwijl de aarde gedurende ten minste de komende honderd jaar als doelwit is uitgesloten.
De kleine asteroïde werd begin 2025 erg populair, toen de eerste berekeningen de kans dat hij op 22 december 2032 met de aarde zou botsen op meer dan 3 % schatten. Eind februari van datzelfde jaar konden dankzij nauwkeurigere waarnemingen die scenario echter volledig worden uitgesloten.
Het risico voor de aarde kon worden uitgesloten dankzij een wereldwijd gecoördineerde observatiecampagne, waaraan grote telescopen op aarde en in de ruimte hebben deelgenomen. Een daarvan was de James Webb Space Telescope (JWST), waarvan de eerste gegevens al zijn geanalyseerd.
Volgens deze studies ligt de kans dat 2024 YR4 op de maan inslaat momenteel rond de 4,3 %. Hoewel dit een laag cijfer is, is het significant genoeg om het object de komende jaren nauwlettend wetenschappelijk in de gaten te houden.
Een ongekende maaninslag in directe waarneming
Als toekomstig onderzoek de botsing bevestigt, iets wat met zekerheid kan worden vastgesteld vanaf 2028, wanneer de asteroïde weer vanaf de aarde waarneembaar is, zou dit de eerste keer zijn dat de mensheid een grote maaninslag live zou kunnen waarnemen.
De gegevens van de JWST schatten dat de asteroïde een diameter heeft van ongeveer 60 meter, met een foutmarge van zeven meter. Op basis van gebruikelijke inslagmodellen zou dit een krater met een diameter van ongeveer 1200 meter kunnen veroorzaken, vergelijkbaar met de beroemde Meteorite Crater in Arizona.
Bij een botsing zou er een lichtflits ontstaan met een helderheid vergelijkbaar met die van Jupiter, en de gloed van het getroffen gebied zou enkele uren zichtbaar kunnen zijn. Vanuit Europa zou het fenomeen echter niet waarneembaar zijn, aangezien de maan op dat moment onder de horizon zou staan.
Indirecte risico’s voor satellieten en ruimtestations
Een van de meest bestudeerde effecten van een mogelijke inslag zou het wegschieten van maanmateriaal de ruimte in zijn. Onderzoek onder leiding van Yifan He van de Tsinghua-universiteit in Peking wijst uit dat tot 10.000 ton maansteen de ontsnappingssnelheid van de maan zou kunnen bereiken en zich tussen onze satelliet en de aarde de ruimte in zou kunnen verplaatsen.
Hoewel dit scenario de kans zou vergroten dat maanfragmenten in de vorm van meteorieten op aarde terechtkomen, zou het ook een extra risico vormen voor satellieten en ruimtestations, omdat de kans op botsingen met hoogvliegend puin zou toenemen.
Een solide, snel roterende asteroïde
De studies hebben ook meer inzicht gegeven in de aard van 2024 YR4. Het team van Andrew Rivkin van de Johns Hopkins University heeft vastgesteld dat de asteroïde elke 19,46 minuten een volledige rotatie maakt, wat erop wijst dat het een solide rots is en geen verzameling losse brokstukken.
Waarnemingen met de acht meter lange Gemini North-telescoop bevestigen bovendien dat het een S-type asteroïde is, rijk aan silicaten, met een afgeplatte, wigvormige vorm.
De aarde loopt geen gevaar
Bij een botsing met de maan zou de vrijgekomen energie gelijk zijn aan ongeveer zes miljoen ton TNT, zo’n 400 keer de bom van Hiroshima. Toch benadrukken wetenschappers dat de gebeurtenis geen invloed zou hebben op de baan van de maan, de getijden of de stabiliteit van de aarde.
In plaats van een directe bedreiging te vormen, lijkt de mogelijke inslag van 2024 YR4 een unieke kans voor de wetenschap, omdat het mogelijk wordt om in realtime de vorming van een nieuwe maankrater te bestuderen en de modellen voor planetaire verdediging voor de toekomst te verbeteren.
